MTBF ve MTTR Hesaplayıcı

MTBF ve MTTR nasıl hesaplanır?

Bakım yönetiminde iki gösterge bir makinenin sağlığını özetler. MTBF (Mean Time Between Failures, arızalar arası ortalama süre) makinenin ne kadar sık arızalandığını, MTTR (Mean Time To Repair, ortalama onarım süresi) arızanın ne kadar hızlı giderildiğini gösterir. İkisi birlikte makinenin kullanılabilirliğini belirler.

Çalışma süresi (uptime) = Planlı çalışma süresi − Toplam onarım süresi
MTBF                    = Çalışma süresi / Arıza sayısı
MTTR                    = Toplam onarım süresi / Arıza sayısı
Kullanılabilirlik       = MTBF / (MTBF + MTTR)
Arıza oranı (λ)         = 1 / MTBF
Güvenilirlik R(t)       = e^(−t / MTBF)

Örnek hesap

Bir pres ayda 720 saat çalışacak şekilde planlanmış. Ay içinde 4 kez arızalanmış ve onarımlar toplam 10 saat sürmüş.

Son satır şunu söyler: bu pres, 24 saatlik bir vardiya döngüsünü arızasız tamamlama olasılığı %87,35'tir. Kabaca her sekiz günün birinde arıza beklenir.

Güvenilirlik R(t) ne demektir?

R(t), makinenin t saat boyunca hiç arızalanmadan çalışma olasılığıdır. Araç bu değeri sabit arıza oranı varsayımıyla (üstel dağılım) hesaplar: makinenin her an aynı olasılıkla arızalandığı kabul edilir. Bu varsayım, makinenin faydalı ömrünün orta bölümünde iyi çalışır. Yeni devreye alınmış ya da ömrünün sonuna yaklaşmış makinelerde arıza oranı zamanla değişir ve gerçek güvenilirlik hesaplanandan farklı olabilir.

Güvenilirlik skoru nasıl oluşur?

Makineleri tek sayıyla karşılaştırabilmek için araç 0 ile 100 arasında bir skor üretir:

• 60 puan kullanılabilirlikten: %90 ve altı 0 puan, %99,5 ve üzeri tam puan.
• 25 puan MTBF'den: 24 saat ve altı 0 puan, 500 saat ve üzeri tam puan.
• 15 puan MTTR'den: 8 saat ve üzeri 0 puan, yarım saat ve altı tam puan.

Park skoru hesaplanırken kritikliği A olan makineler iki kat ağırlık alır; çünkü darboğazdaki bir makinenin duruşu tüm hattı durdurur.

MTBF – MTTR dağılımı: dört bölge

Birden çok makine girdiğinizde araç her makineyi MTBF ve MTTR değerine göre bir grafiğe yerleştirir. Makinenin düştüğü bölge, yapılacak işi gösterir:

• Sık ama hızlı onarılan: arıza sık, onarım kısa. Kök neden analizi ve önleyici bakım aralığının kısaltılması gerekir.
• Seyrek ama uzun süren: arıza nadir ama makine saatlerce duruyor. Kritik yedek parça stoğu, eğitim ve arıza giderme talimatı onarımı kısaltır.
• Sık ve uzun süren: en riskli bölge. Revizyon ya da yenileme kararı gündeme alınmalıdır.
• Sağlıklı: mevcut bakım planı işliyor.

Veriyi doğru toplamak

MTBF ve MTTR ancak arıza kayıtları kadar doğrudur. Arızanın başlangıcı makinenin durduğu an, bitişi ise yeniden üretime başladığı andır; teknisyenin gelmesini bekleme süresi de onarım süresine dahildir. Arıza kaydınız "makine; başlangıç; bitiş" biçimindeyse araca yapıştırabilirsiniz: arıza sayısı ve onarım süresi satırlardan çıkarılır. Yapıştırdığınız kayıt bellekte işlenir, saklanmaz.