OEE Hesaplayıcı

OEE nasıl hesaplanır?

OEE (Toplam Ekipman Etkinliği), bir makinenin planlanan üretim süresinin ne kadarını gerçekten sağlam ürün üretmeye harcadığını tek bir yüzdeyle söyler. Üç oranın çarpımıdır: kullanılabilirlik, performans ve kalite. Üçü de %100 olsaydı makine planlanan sürenin tamamında, en yüksek hızında, tek bir hatalı parça çıkarmadan çalışmış olurdu.

Planlı üretim süresi = Vardiya süresi − Planlı duruşlar
Çalışma süresi       = Planlı üretim süresi − Plansız duruşlar

Kullanılabilirlik = Çalışma süresi / Planlı üretim süresi
Performans        = (İdeal çevrim süresi × Toplam üretilen) / Çalışma süresi
Kalite            = Sağlam adet / Toplam üretilen

OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite

Örnek hesap

480 dakikalık bir vardiyada 30 dakika mola ve yemek var; planlı üretim süresi 450 dakikadır. Gün içinde arıza ve ayar nedeniyle 45 dakika duruldu; çalışma süresi 405 dakika kaldı. Makinenin ideal çevrim süresi 30 saniye (0,5 dakika), vardiyada 700 parça üretildi ve bunların 35'i hatalı çıktı.

Bu makine planlı sürede en fazla 450 / 0,5 = 900 parça üretebilirdi; 665 sağlam parça üretti. Aradaki 235 parça, o vardiyanın kayıp kapasitesidir. Birim katkı payınızı girerseniz araç bu kaybın parasal karşılığını da gösterir.

Sonucu nasıl yorumlamalı?

• %85 ve üzeri: dünya standardı. Sürekli iyileştirme kültürü yerleşmiş hatlarda görülür.
• %60 – %85: tipik seviye. İyileştirme için belirgin fırsat vardır.
• %40 – %60: düşük. Genellikle duruş kayıtları yeni tutulmaya başlanmıştır.
• %40'ın altı: kritik. Önce veri toplama yöntemi, sonra en büyük kayıp ele alınmalıdır.

Tek bir OEE yüzdesi kaybın nedenini söylemez; bu yüzden araç planlı üretim süresini bir zaman şelalesine böler: kullanılabilirlik kaybı (duruşlar), performans kaybı (yavaş çalışma ve küçük duruşlar), kalite kaybı (hatalı parçalara harcanan süre) ve geriye kalan değerli süre. En büyük dilim, iyileştirmeye nereden başlanacağını gösterir.

Altı büyük kayıp

Yalın üretimde OEE kayıpları altı başlıkta toplanır. Kullanılabilirliği arızalar ile hazırlık ve ayar süreleri düşürür. Performansı küçük duruşlar ile düşük hızda çalışma düşürür. Kaliteyi proses hataları ile başlangıç fireleri düşürür. Araç, en büyük kaybınız hangi bileşendeyse o gruptaki kayıplar için somut öneriler listeler.

Sık yapılan hatalar

• İdeal çevrim süresini ortalamadan almak. İdeal süre, makinenin en iyi koşuldaki hızıdır. Geçmiş ortalamayı ideal diye girerseniz performans hep %100'e yakın çıkar ve kayıp gizlenir.
• Planlı duruşları plansız diye saymak. Mola ve planlı bakım OEE'yi düşürmez; yalnız planlı üretim süresini kısaltır.
• Yeniden işlenen parçayı sağlam saymak. İlk seferde doğru üretilmeyen her parça kalite kaybıdır.
• Farklı ürünleri tek çevrim süresiyle hesaplamak. Ürün karması değişiyorsa OEE'yi ürün bazında hesaplayıp süreyle ağırlıklandırmak gerekir.