Birim Ürün Maliyeti Simülatörü

Birim ürün maliyeti nasıl hesaplanır?

Bir ürünün gerçek maliyeti yalnız hammadde faturasından ibaret değildir. O ürün için harcanan işçilik, makinenin eskime payı, tükettiği elektrik, parti başında yapılan hazırlık ve fabrikanın genel giderlerinden düşen pay da maliyetin parçasıdır. Bu araç altı kalemi ayrı ayrı hesaplar, toplar ve hedeflediğiniz kâr marjına göre satış fiyatını verir.

Hammadde     = Σ miktar × birim fiyat × (1 + fire %)
İşçilik      = Σ süre (dk) / 60 × saatlik maliyet
Makine/saat  = (alış bedeli − hurda değeri) / (ömür × yıllık çalışma saati) + bakım / yıllık saat
Makine       = Σ makine/saat × makine süresi (dk) / 60
Enerji       = Σ kW × yük faktörü × makine süresi (dk) / 60 × ₺/kWh
Hazırlık     = (hazırlık süresi / 60 × ekip saatlik maliyeti) / parti büyüklüğü

Direkt maliyet = hammadde + işçilik + makine + enerji + hazırlık
Genel gider    = direkt maliyet × genel üretim gideri %   (ya da sabit ₺/adet)
Birim maliyet  = direkt maliyet + genel gider + paketleme
Satış fiyatı   = birim maliyet / (1 − kâr marjı %)

Örnek hesap

Bir parça için 2,4 kg sac kullanılıyor; kilosu 85 ₺, fire %5. Montaj 12 dakika sürüyor ve operatörün işletmeye saatlik maliyeti 300 ₺. Parça, 2.400.000 ₺'ye alınmış, 10 yıl ömürlü, hurda değeri 400.000 ₺ olan ve yılda 4.000 saat çalışan bir preste 8 dakika kalıyor. Pres 15 kW gücünde, %70 yükte çalışıyor; elektrik 3,20 ₺/kWh. Parti 200 adet, hazırlık bir saat sürüyor ve ekibin saatlik maliyeti 500 ₺.

%25 kâr marjı hedefleniyorsa satış fiyatı 331,02 / 0,75 = 441,36 ₺ olur.

Marj ile markup'ı karıştırmayın

Kâr marjı kârın satış fiyatına oranıdır; markup kârın maliyete oranıdır. Örnekte marj %25 iken markup %33,3'tür. Maliyetin üzerine %25 ekleyerek fiyat verirseniz marjınız %20'de kalır. Araç fiyatı marj üzerinden hesaplar ve markup'ı ayrıca gösterir.

Brüt ücretten saatlik maliyet

Operatörün işletmeye maliyeti eline geçen ücret değildir. Saatlik maliyeti bilmiyorsanız brüt aylık ücreti yazın; araç brüt ücrete işveren SGK ve işsizlik sigortası paylarını ekler ve aylık çalışma saatine böler. Kıdem, ikramiye, yemek ve servis gibi yan hakları da eklemek isterseniz saatlik maliyeti doğrudan girin.

Duyarlılık tablosu ve parti eğrisi ne söyler?

• Duyarlılık tablosu: satış fiyatınız sabitken hammadde %10, ücret %10 ya da elektrik %20 değişirse birim maliyetin ve marjın nereye gittiğini gösterir. En büyük farkı yaratan satır, fiyat pazarlığında en çok dikkat etmeniz gereken kalemdir.
• Parti eğrisi: hazırlık gideri parti başına bir kez ödenir. Eğri, parti 50 adetten 5.000 adede çıkarken birim maliyetin nasıl düştüğünü gösterir; eğrinin düzleştiği nokta, daha büyük partinin artık kazandırmadığı yerdir.