Üretim
Formül ve rota tanımından üretim emrine, istasyon bazlı planlamadan sonuç girişine, duruşlara ve kapasiteye kadar üretimin bütün adımları.
Üretim modülü üretimi tanımlar üzerinden standartlaştırır: bir ürünün hangi malzemelerden yapıldığı formülde, hangi istasyonlardan hangi sırayla geçtiği rotada tanımlanır. Üretim emri açıldığında rota otomatik bulunur, ürün ağacı çözülür; yarı mamuller için alt üretim emirleri, hammaddeler için iç talepler otomatik olarak açılır.
Tanımlar
İstasyonlar
İstasyon üretim hattındaki çalışma noktasıdır; ana istasyon (hat, atölye) altında alt istasyonlar tanımlanır. Her istasyona sarf deposu (hammaddenin çekildiği), çıkış deposu (mamulün girdiği) ve sevk deposu atanır. Paralel üretim, palet zorunluluğu, otomatik forklift emri, paketleme ve molada durma ayarları istasyon bazındadır; vardiya, enerji tüketimi ve sabit masraflar da istasyona girilir.
Formüller
Formül, bir birim ürün için gereken hammadde ve yarı mamul listesidir. Her kaleme beklenen fire miktarı ve ana kalem temin edilemediğinde kullanılacak alternatif kalem tanımlanır. Tetikleyicilerle kurallar yazılır: bir kalem eklendiğinde başka kalemi ekle, değiştir ya da kaldır. Formüller revizyonludur; hangi emrin hangi revizyonla üretildiği izlenir.
Rotalar ve Koşullar
Rota ürünün geçeceği istasyonları, operasyonları, hazırlık ve çevrim sürelerini ve bağlı formülleri tutar. Uygun rota önce stoğa, sonra ürüne, sonra kategoriye bakılarak bulunur. İstasyon, operasyon ve malzeme satırları varyant, teknik özellik ya da parametre koşuluna bağlanabilir: “Renk kırmızıysa boya istasyonunu dahil et”, “Kalınlık 5 milimetreden fazlaysa çift geçiş yap”.
Operasyonlar, Makineler ve Ekipmanlar
Operasyonun hazırlık süresi (dakika, emirde bir kez) ve çevrim süresi (saniye, her birim için) vardır; toplam süre hazırlık artı çevrim çarpı miktardır. Makine parametreleri (sıcaklık, basınç, mod) sayısal ya da liste tiplidir; zorunlu parametre girilmeden üretim başlamaz. Kalıp ve takımlar ekipman olarak tanımlanır, sayaç okumalarıyla vuruş sayısı izlenir.
Üretim Emri
Emir iki yolla açılır: satış siparişi satırından ya da üretim emirleri ekranından. Durumlar Açık → Üretimde → Tamamlandı biçiminde ilerler; duruş kaydı açılabilir, emir iptal ya da revize edilebilir. Emir detayında malzemeler, operasyonlar, iç talepler, ekipmanlar, sonuçlar, seri planlama, etiketler, paketler ve kalite sekmeleri bulunur. Ana emir, bütün alt emirleri tamamlanmadan kapatılamaz.
Planlama
Üretim planlama ekranı bir panodur: sütunlar istasyonları, kartlar emirleri gösterir. Kartlar istasyonlar arasında sürüklenir, sıralama önceliği belirler, sabitlenen emir yerinden oynamaz. Otomatik planlama kapasite ve termin tarihine göre sıralar; vardiya ve mola süreleri hesaptan düşülür.
Sonuç Girişi
Sonuçta altı kalem tipi vardır: üretilen ürün (stoğa girer), sarf (stoktan çıkar), fire, hurda, yan ürün ve kalite ayırımı. Sarf listesi ürün ağacından hazır gelir, gerçekleşen miktar düzeltilir. Stok Fişi Oluştur bütün hareketleri tek seferde yazar; stok fişi oluşan satır artık değiştirilemez, düzeltme için önce fiş iptal edilir.
Duruşlar ve Ekipman Etkinliği
Duruş nedeni planlı ya da plansızdır; her neden için kullanılabilirliği ve performansı etkileyip etkilemediği, not ve yönetici onayı zorunluluğu, en uzun süre tanımlanır. Ekipman etkinliği kullanılabilirlik × performans × kalite olarak hesaplanır. Molada durma ayarı açık istasyonda mola süresince otomatik duruş kaydı açılıp kapanır.
Akış
Üretim Emrinin Yaşam Döngüsü
Tanımlardan emrin kapanmasına kadar. Tanımlar bir kez yapılır, her emirde otomatik kullanılır.
-
Üretim Tanımlar İstasyon, operasyon, formül ve rota.
-
Üretim Üretim Emri Rota bulunur, ürün ağacı çözülür.
- Üretim ve Depo Alt Emir ve İç Talep Yarı mamule alt emir, hammaddeye iç talep.
-
Üretim Planlama İstasyon panosunda sıralanır.
-
Üretim Başlatma Makine parametreleri ve ekipman onaylanır.
-
Üretim Sonuç Girişi Üretilen, sarf, fire ve hurda.
- Depo Stok Fişi Bütün hareketler tek seferde.
- Kalite Muayene Proses ya da final muayenesi.
Bağlantılar
Bağlantılı Modüller
Üretim hangi modülden veri alır, hangisine veri verir. Kayıtlar aynı veritabanında olduğu için hiçbir veri ikinci kez girilmez.
Sorular
Sıkça Sorulan Sorular
Üretim emri nereden oluşturulur?
İki yolla: satış siparişi satırındaki üretim emri oluştur düğmesiyle (stok, miktar ve paketleme bilgisi aktarılır) ya da üretim emirleri ekranından stok seçilerek. İki durumda da uygun rota otomatik bulunur ve koşullar uygulanır.
Rota ürün bazlı mı stok bazlı mı tanımlanır?
İkisi de olur. Ürün bazlı rota bütün varyantlar için geçerlidir; stok bazlı rota belirli bir kombinasyona özeldir. Emir açılırken önce stok bazlı rota aranır, yoksa ürüne, o da yoksa kategoriye bakılır.
İş emri ile üretim emri arasındaki fark nedir?
Üretim emri rotaya bağlı, çok aşamalı üretimdir; ürün ağacı, operasyonlar ve koşullar otomatik yüklenir. İş emri rota olmadan tek istasyonda yapılan basit üretimdir; sarf, süre ve çıktı elle tanımlanır.
Hazırlık süresi ile çevrim süresi farkı nedir?
Hazırlık süresi üretime başlamadan önceki makine ve istasyon hazırlığıdır, her emirde bir kez uygulanır. Çevrim süresi bir birim ürünün üretim süresidir. Toplam süre hazırlık artı çevrim çarpı miktardır; kapasite planlaması bu süreleri kullanır.
Stok fişi oluşan sonuç düzeltilebilir mi?
Hayır. Stok fişi oluşan sonuç satırı değiştirilemez ve silinemez; önce stok fişi iptal edilir, sonra sonuç düzeltilir. Seri numarasına bağlı sonuç silindiğinde o serilerin paketleri de temizlenir.
Formüle fire nasıl tanımlanır?
Kalem eklenirken üretimde kaybolacak miktar fire alanına yüzde ya da sabit miktar olarak girilir. Fire net ihtiyaca eklenir, brüt malzeme ihtiyacı buna göre hesaplanır.
Vardiya ve mola planlamayı etkiler mi?
Evet. İstasyonun vardiya ve mola tanımları planlama hesabında kullanılır; mola süreleri çıkarılarak gerçek üretim kapasitesi bulunur.
Parametre değeri üretim miktarına göre değişebilir mi?
Evet. Aralıklı parametrede değer miktara göre değişir (100 birime kadar 180 derece, 100 ile 500 arası 200 derece gibi). Parametrenin varsayılanı kategori, ürün ya da stok seviyesinde özelleştirilebilir; öncelik stok, ürün, kategori, varsayılan sırasıdır.